با عضویت در خبرنامه مطالب را در ایمیل خود دنبال کنید

دریافت چک از سوی کارفرما برای تضمین فعالیت در شرکت

پرسش و پاسخدسته بندی: حقوق تجارت: اسناد تجاریدریافت چک از سوی کارفرما برای تضمین فعالیت در شرکت
حسینی asked 3 ماه ago

آقای دکتر سلام و احترام
در محل کار برای استخدام از من یک فقره چک به مبلغ ۵۰ میلیون تومان می خواهند تا اگر تعهدات کاری خود را نقض کردم چک را به بانک برده و به پول تبدیل کنند و اگر مبلغ چک در بانک نباشد برگشت چک را زده و از نظر حقوقی پیگیری کنند. به نظر شما چه باید کرد تا خطرات دادن این گونه چک کاهش یابد و از طرفی مجبور یک چنین چکی را به کارفرمای در شرکت بدهم.
متشکرم از توجه حضرتعالی

دکتر طاهر حبیب زاده عضو سایت replied 3 ماه ago

سلام علیکم
در اسناد تجاری مانند چک و برات و سفته یک سری قواعد/اصول وجود دارد که در اسناد مدنی اعمال نمی شود ]البته اینکه این مقررات قاعده است یا اصل، محل بحث است. برخی تحت عنوان اصول از آنها یاد می کنند برخی تحت عنوان قاعده[. چند مورد مهم که لازم است هر شخصی که با سند تجاری کار می کند حتی اشخاص عادی مانند کارکنان عادی و حسابرسان شرکت ها و حتی مردم بدانند به این نحو است:
متعهدین یک سند تجاری مانند چک «مسئولیت تضامنی» دارند. در نتیجه دارنده می تواند به هر یک از ظهرنویسان آن برای دریافت مبلغ سند تجاری مراجعه کند.
از دیگر قواعد/اصول «استقلال امضاهاست» به این معنی که هر شخصی که یک سند تجاری را امضا زند متعهد مبلغ سند خواهد بود صرف نظر اینکه دست های قبلی از نظر حقوقی، امضای معتبری زده اند یا خیر. مثلا یک چک را ۵ نفر دست به دست کرده اند. نفر سومی تاجری ورشکسته بوده است و نمی توانست ایجاد تعهد کند. در این صورت امضای نفرات قبلی و بعدی وی همه معتبر است. در حالی که در اسناد مدنی استقلال امضا وجود ندارد. اگر بنده خودرو خود را به شما بفروشد و دست به دست به دست دهم برسد. اگر نفر چهارم تاجر ورشکسته باشد نه تنها امضای وی بلکه امضاهای اشخاص بعدی نیز اعتبار ندارد و قرارداد فروش خودرو تا نفر سوم، نفر قبل از تاجر ورشکسته، معتبر است.
مورد دیگر «تجریدی بودن» اسناد تجاری است. مثلا شخصی یک فقره چک صادر می کند و این چک دست به دست با ظهرنویسی (پشت نویسی) منتقل می شود. اگر در این میان یکی از اشخاصی که درگیر این چک بوده اند مدعی شود که تعهد به پرداخت چک را نمی پذیرد مثلا قراردادی که چک به خاطر آن صادر شده است باطل است، این ایراد پذیرفته نیست؛ چک مجرد و مجزا از آن معامله پایه است و وقتی که چکی صادر شد باید به پول تبدیل شود، مگر در مقابل دارنده بلافصل یعنی کسی که چک را مستقیما از صادر کننده آن دریافت کرده است که در این صورت می توان به ایرادات استناد کرد.
صدور یک سند تجاری دلالت بر مدویونیت دارد، یعنی بنا بر این گذاشته می شود که شما بدهکار دارنده فعلی چک هستید و در مقابل بدهی تان چک صادر کرده اید و الا دلیلی ندارد که چک برای دیگری بکشید!
نظر به موارد فوق،
پیشنهاد می شود عبارت «یا به حواله کرد» را در روی چک خط بزنید تا گیرنده یعنی کارفرما نتواند با پشت نویسی چک آن را به دیگری منتقل کند و برای شما دردسر دست کند؛ در این صورت چون گیرنده چک دارنده بلاواسطه آن از شماست و دست به دست نچرخیده است، می توانید به عدم مدیونیت خود در مقابل وی استناد کنید و در صورت اثبات اینکه چک بابت امانت بوده است (چون اصل بر مدیونیت است باید عدم مدیونیت خود را اثبات کنید) می توانید از پرداخت وجه آن خودداری کنید. در غیر این صورت، اگر چک دست به دست بچرخد، شما نمی توانید در مقابل بقیه دارندگان به عدم مدیونیت خود استناد کنید و باید ابتدا مبلغ چک را پرداخت کنید و سپس به کارفرما مراجعه کرده و مبلغ پرداختی را از وی مطالبه کنید و اگر نداد راه حقوقی در پیش بگیرید.