با عضویت در خبرنامه مطالب را در ایمیل خود دنبال کنید

ثبت اختراع در اختراعی که متشکل از چند اختراع است؛ اختراع کلی

پرسش و پاسخدسته بندی: حقوق مالکیت فکری: اختراعاتثبت اختراع در اختراعی که متشکل از چند اختراع است؛ اختراع کلی
دکتر طاهر حبیب زاده عضو سایت asked 11 ماه ago

سلام آقای دکتر؛ لطفا در مورد اختراعی که از چند اختراع تشکیل شده است توضیح می فرمایید؟ 

ما در حال تولید محصولی متشکل از۴ قسمت نرم افزاری- هوش مصنوعی- سخت افزار و برقی برای آزمایشگاه هستیم. 
چون افراد حاضر در شرکت تخصص در حوزه هوش مصنوعی ندارند تصمیم بر این گرفته شد که این قسمت به شرکتی که در این زمینه تخصص دارند برون سپاری شود.
در حال حاضر هنوز قراردادی بسته نشده است. اگر شرکت بیرونی در این زمینه قطعه لازم را بسازد و ما بخواهیم کل دستگاه نهایی را به اسم خود ثبت اختراع کنیم رویکرد قانون چیست؟
متشکریم از زحمات شما

دکتر طاهر حبیب زاده عضو سایت replied 11 ماه ago

سلام علیکم؛
به طور کلی اختراع شما می تواند متشکل از چند اختراع باشد. مثلا شما ۴ اختراع انجام داده اید که هر کدام یک کارایی دارند و این ۴ اختراع باهم نیز یک کار خاصی را انجام می دهند یا محصول خاصی را تولید می کنند که جدید و ابتکاری و دارای کاربرد صنعتی است.
در این صورت شما می توانید به دو طریق پیش بروید:
۱. هر اختراع را به صورت مجزا ثبت کنید: در این صورت باید ۴ تا اظهارنامه ثبت اختراع پر کنید و ۴ تا هزینه بدهید و ۴ تقاضا را پیگیری کنید.
۲. می توانید همه ۴ اختراع را به عنوان یک اختراع کلی ثبت کنید با یک هزینه و یک اظهارنامه ثبت اختراع.

سوال: اگر همه اجزای اختراع را شما انجام نداده اید، مثلا ۳ تا را شما اختراع کرده اید و ۱ مورد را شخص دیگری، که روی هم یک اختراع کلی را تشکیل می دهد، در این صورت در زمان ثبت اختراع کلی، باید اسم چه کسانی به عنوان مخترغ آورده شود؟ آیا لازم است که اسم مخترعی که فقط ۱ مورد را اختراع کرده است نیز بیاورید؟ آیا وی حقی در اختراع دارد؟

این سوال خیلی مهم است و پاسخ را با یک مثال توضیح می دهیم:
شما یک اختراعی را در نظر دارید که چند حوزه فنی را شامل است، مثلا می خواهید ربات بسازید که لازم است متخصص مواد برای ساخت جنس مواد بدنه ربات، متخصص برق، متخصص مکانیک، متخصص نرم افزار داشته باشید. حالا در تیم شما سه تخصص وجود دارد اما مثلا متخصص مواد ندارید و به یک مهندس مواد سفارش می دهید تا ترکیب مواد لازم برای ساخت بدنه ربات را تحقیق کند. اگر ترکیب مواد بدنه که وی به آن رسیده است جدید باشد و ابتکاری و دارای کاربرد صنعتی؛ مثلا سبک باشد و محکم و قابل انعطاف، طبیعتا اختراع ناظر بر جنس مواد با اسم مخترع آن ثبت می شود ولی حق مادی از آن شماست که کارفرما هستید . اگر شرایط اختراع را نداشته باشد در این صورت یک دانش فنی یا know-how است که باز حق مادی آن از آن شماست و مهندس مواد در قبال ابداع آن از شما حق الزحمه گرفته است مگر اینکه در قرارداد خود خلاف این را تصریح کرد باشید.

حال اگر شما از این اختراع مهندس مواد در ساخت رباط استفاده کنید و بخواهید کل رباط را به اسم خودتان ثبت کنید، از نظر قانونی می توانید نام آن فردی که مخترع ترکیب موارد بود را نیاورد چرا که شما مدعی اختراع کل این محصول هستید نه تک تک آن. حالا در مورد حق تان بر استفاده از اختراع آن شخص می توانید یک دلیل قانونی بیاورید و آن این است که مدعی شوید استفاده از این اختراع بدون اختراع مهندس مواد ممکن نیست. اگر به این دلیل استناد کنید در این صورت مهندس مواد می تواند از اختراع شما استفاده کند (اصل رفتار متقابل مخترعین)؛ اما یک راه ساده و قانونی این است که شما در قراردادی که برای ساخت ترکیب بدنه ربات می بندید تصریح می کنید که کلیه حقوق مادی از آن شماست. در این صورت دیگر نگرانی ندارید و استفاده از اختراع مهندس مواد برای شما مجاز است چرا که سابقا این حق را گرفته اید و حتی اگر تصریح نکنید از نظر حقوقی، حق مادی یک اختراع از آن سفارش دهنده یا کارفرماست که شما هستید.